Nhắc đến Nhật Bản, người ta thường nghĩ tới kỷ luật, sự chỉn chu và khả năng phát triển bền bỉ qua nhiều thập kỷ. Đằng sau những thành tựu đó là một triết lý quản trị đã trở thành nền tảng văn hoá doanh nghiệp: Kaizen – cải tiến liên tục. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, quản trị kinh doanh hệ từ xa ngày càng được nhìn nhận như một mô hình học tập phù hợp với tinh thần Kaizen, nơi người học phát triển năng lực quản trị thông qua quá trình tích lũy bền bỉ, kỷ luật và gắn liền với thực tiễn công việc.
1. Nhật Bản và triết lý Kaizen trong quản trị kinh doanh
Kaizen là triết lý quản trị hình thành mạnh mẽ tại Nhật Bản sau Thế chiến II, khi quốc gia này phải tái thiết trong điều kiện nguồn lực hạn chế. Thay vì lựa chọn các chiến lược tăng trưởng nhanh nhưng rủi ro, người Nhật kiên định với tư duy cải tiến từng bước nhỏ, được duy trì đều đặn và có hệ thống. Chính cách tiếp cận này đã tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phục hồi và phát triển dài hạn của nền kinh tế Nhật Bản.
Trong quản trị kinh doanh, Kaizen không đơn thuần là cải tiến quy trình hay nâng cao năng suất, mà trở thành một phần của văn hoá tổ chức. Từ cấp lãnh đạo đến từng nhân viên, mỗi cá nhân đều có trách nhiệm quan sát công việc, phát hiện điểm chưa tối ưu và đề xuất giải pháp cải thiện. Mục tiêu “tốt hơn hôm qua một chút” không mang tính khẩu hiệu, mà là chuẩn mực hành vi được duy trì bền bỉ qua thời gian.
Triết lý này đặc biệt đề cao vai trò của con người trong hệ thống quản trị. Nhân viên không chỉ là người thực thi, mà còn là chủ thể tham gia vào quá trình cải tiến. Nhờ đó, doanh nghiệp Nhật Bản xây dựng được hệ thống vận hành ổn định, kiểm soát rủi ro tốt và duy trì năng lực cạnh tranh ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động.
2. Văn hoá doanh nghiệp Nhật Bản và tư duy quản trị
Văn hoá doanh nghiệp Nhật Bản đặt trọng tâm vào kỷ luật, trách nhiệm và tính nhất quán. Người quản lý không chỉ đóng vai trò ra quyết định, mà còn là người dẫn dắt, làm gương và duy trì các giá trị cốt lõi của tổ chức. Nhân viên được đào tạo để làm việc theo hệ thống, tôn trọng quy trình và đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân.
Khác với các mô hình quản trị đề cao cá nhân hoặc chú trọng kết quả ngắn hạn, doanh nghiệp Nhật hướng tới xây dựng đội ngũ có năng lực ổn định và tinh thần gắn bó lâu dài. Mỗi cá nhân đều hiểu rõ vai trò của mình trong tổng thể chung, phối hợp chặt chẽ với các bộ phận khác nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả vận hành.
Trong bối cảnh đó, quản trị kinh doanh không chỉ là kỹ năng điều hành, mà trở thành nghệ thuật cân bằng giữa con người, quy trình và hiệu quả. Tư duy này giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, giảm lãng phí và duy trì nhịp độ phát triển bền vững – yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc quản trị Nhật Bản.
3. Tư duy học tập và khả năng ứng dụng thực tế
Dưới góc nhìn văn hoá Nhật Bản, đào tạo từ xa không phải là hình thức học tập mang tính đối phó, mà là mô hình phù hợp với tinh thần tự chủ và kỷ luật. Việc học từ xa đòi hỏi người học biết quản lý thời gian, duy trì nhịp độ học tập đều đặn và chịu trách nhiệm với tiến trình phát triển của chính mình.
Cách học này tương đồng với phương pháp phát triển nhân sự của người Nhật: không tạo áp lực bùng nổ, mà khuyến khích tích lũy năng lực từng bước. Người học vừa tiếp cận kiến thức quản trị, vừa quan sát và áp dụng vào môi trường làm việc thực tế, từ đó hình thành tư duy quản trị gắn liền với trải nghiệm.
Trong quản trị kinh doanh hệ từ xa, mỗi môn học không chỉ cung cấp lý thuyết, mà còn là công cụ giúp người học nhìn lại cách tổ chức công việc, phối hợp đội nhóm và ra quyết định quản lý. Thay vì học để thi, người học học để cải thiện hiệu quả công việc và chuẩn bị cho các vị trí quản lý trong tương lai.
4. Vai trò nền tảng của tư duy cải tiến trong quản trị kinh doanh Nhật Bản
Tư duy cải tiến liên tục là nền tảng cốt lõi tạo nên bản sắc quản trị Nhật Bản. Dù không phải lúc nào cũng được nhắc đến trực tiếp, tinh thần “làm tốt hơn mỗi ngày” vẫn hiện diện trong cách đào tạo nhà quản lý và phát triển doanh nghiệp.
Trong quản trị kinh doanh, tư duy này giúp người học nhận thức rằng sự tiến bộ đến từ quá trình hoàn thiện từng bước, chứ không phải những thay đổi đột ngột. Hình thức học từ xa càng phát huy hiệu quả khi người học có thời gian quan sát, điều chỉnh và áp dụng kiến thức vào thực tiễn một cách linh hoạt.
Lợi thế lớn nhất của tư duy quản trị chịu ảnh hưởng từ văn hoá Nhật Bản nằm ở tính bền vững. Doanh nghiệp cần những nhà quản lý có khả năng kiểm soát hệ thống, tối ưu quy trình và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và thực tế, thay vì cảm tính hay áp lực ngắn hạn.
5. Cơ sở đào tạo trong quản trị kinh doanh hệ từ xa
Bên cạnh tư duy học tập, vai trò của cơ sở đào tạo vẫn là yếu tố nền tảng không thể tách rời. Một chương trình quản trị kinh doanh hệ từ xa chỉ thực sự có giá trị khi được xây dựng trên nền tảng học thuật chuẩn hóa, nội dung có chiều sâu và phù hợp với người đi làm.
Trong lĩnh vực kinh tế – quản lý, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) là một trong những cơ sở đào tạo có uy tín lâu năm. Các học phần quản trị kinh doanh được xây dựng theo hướng hệ thống hóa tư duy quản trị, giúp người học hiểu rõ bản chất của quản lý doanh nghiệp thay vì tiếp cận kiến thức rời rạc.
Với hình thức đào tạo từ xa, chương trình cho phép người học chủ động tiếp cận kiến thức và dễ dàng liên hệ với công việc đang làm. Môi trường học tập này đặc biệt phù hợp với những người cần nâng cao năng lực quản trị nhưng không có điều kiện học tập trung toàn thời gian.
Kết luận
Trong bối cảnh quản trị kinh doanh hiện đại, tư duy quản trị mang đậm văn hoá Nhật Bản vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi. Sự kỷ luật, bền bỉ và tập trung vào cải tiến dài hạn không chỉ giúp doanh nghiệp Nhật Bản duy trì năng lực cạnh tranh ổn định, mà còn là nền tảng tư duy phù hợp cho những ai theo đuổi con đường quản trị kinh doanh một cách nghiêm túc. Với mô hình đào tạo từ xa, tinh thần Kaizen tiếp tục được kế thừa và phát huy, giúp người học từng bước hoàn thiện năng lực quản trị trong môi trường kinh doanh không ngừng thay đổi.
